CRKVA SVETOG GEORGIJA

Crkva sv. Georgija sagrađena je u periodu od 1850. do 1854. godine, po projektu inž. Jane Nevode, a graditelj je bio Andrija Damjanov iz Velesa. Locirana je u centru grada i zajedno sa kasnije podignutim reprezentativnim zdanjem Suda i Opštinskog doma, danas uokviruje glavni smederevski trg.

Protomajstor bio je Andreja Damjanov iz Velesa, koji je po nešto izmenjenim nacrtima arhitekte Jana Nevole, podigao hram od 1850-1854. godine. Osnova crkve je kombinacija trikonhosa, razvijenog upisanog krsta i petokupolne trobrodne bazilike. Na zapadnoj strani crkve uzdiže se visoki barokni zvonik. Spoljni arhitektonski dekorativni elementi mešavina su srpske srednjovekovne tradicije, baroka i islamskih uticaja.

Crkva je trobrodna, osnove upisanog krsta, ima poligonalnu apsidu, đakonikon i proskomediju, pevnice, zatim pet vitkih kubeta i masivni barokni zvonik na zapadu. Prostorno je podeljena na oltarski deo, naos i malu pripratu, iznad koje je galerija. Svod crkve drži šest snažnih stubova obloženih sivo zelenkastim veštačkim mermerom, sa vizantijskim kapitelima povezanim lukovima.

Dimenzije crkve su: dužina 31,80 m, širina 17,10 m, visina 50,65 m.

Crkva je građena po uzoru na manastir Manasiju iz XV veka i stilski je oblikovano u srpsko-vizantijskom duhu, mada je prisutna i barokna drugostepena plastična dekoracija, što je odraz vremena u kome je zidana.

Živopis i ikone ikonostasa izradio je 1935. godine slikar Andreja Vasiljević Bicenko iz Kijeva, sa puno smisla za sklad boja i sa istančanim osećajem za materiju.

Ikosnostas, pevnice, propovedaonica, presto za arhiepiskopa, ram za prestonu ikonu sv. Georgija i dva nalonja, isklesani su od belog venčačkog mermera u vizantijskom stilu sigurnom rukom umetnika Evgenija Lavcevića iz Beograda.

Crkva sv. Georgija spada u red najlepših i najprostranijih crkava u Srbiji, izgrađenih u vreme velike obnove iza I i II ustanka. Veoma je vredna kao arhitektonsko ostvarenje i predstavlja prekretnicu u načinu gradnje sakralnih objekata u vreme buđenja romantizma u nas.

Tekst priredio Slaviša Jovanović korišćenjem različitih izvora na Internetu.

назад на главну страну манастира   назад на главну страну цркве