Pouzdanih podataka o nastanku manastira nema. Smatra se da je
manastirska crkva izgrađena u 14. veku u doba kneza Lazara kada je on
osvojio Rudnik od župana Nikole Altomanovića i uspostavio zapadne granice
svoje države. Ktitor manastira je nepoznati tadašnji vlastelin.
U manastirskoj brošuri se manastir označava kao jedan od
najznačajnijih srednjevekovnih manastira u Srbiji. Tu se navodi i predanje
da je manastir podignut krajem XIII v. za vreme kraljla Dragutina kada je
ovaj deo ušao u sastav srpske države. Ako je manastir zaista bio osnovan
tada, onda je po svemu sudeći u u ratovima tokom XIV veka razoren, da bi
krajem XIV v. bio ponovo podignut u vreme Despota Stefana Lazarevića oko
1400-te godine.
Prema turskim popisima manastir se pominje 1476, 1516. i 1525. godine.
Stara manastirska crkva je skromna jednobrodna gradjevina sa niskom
polukružnom apsidom na istočnoj strani. Posvećena je Svetim Blagovetima.
Bolja vremena za manastir dolaze obnovom Pećke patrijaršije 1557.
godine kada je manastir i obnovljen. Crkva je prezidana, dozidana
nesrazmerno visoka priprata a iznad naosa podignut tavan - skrivnica - u
koji je kasnije, u vreme Prvog srpskog ustanka, Karađorđe krio barut i tu
su se okupljali srpski ustanici. To je bilo prilično sigurno sklonište jer
Turci, po pravilu, nisu ulazili u bogomolje.
U ovom manastiru posle povratka u Srbiju Karađorđe se javno pokajao za
oceubistvo i od igumana Grigorija dobio oproštaj greha.
Između dva ustanka u Blagoveštenju je održan sabor srpskih glavara
među kojima je bio i Miloš Obrenović. Odatle je ruskom caru Aleksandru
Prvom poslato pismo sa molbom za pomoć.
Novembra 1826. u Blagoveštenje Rudničko stigao je i Joakim Vujić koji
je po nalogu kneza Miloša Obrenovića opisivao 'drevnosti i retkosti' po
tada još poluslobodnoj Srbiji. Tada je zabeležio koliko manastir plaća
turskom spahiji.
Sredinom 19. veka manastir je dobio sadašnji izgled: sazidan je obiman
zid oko hrama i konaka koji su temeljno obnovljeni. Velika trospratna
zvonara je podignuta 1844.
Za vreme drugog svetskog rata Nemci su u kaznenoj ekspediciji porušili
konake koji su obnovljeni 1960. godine. Južno od manastira u njegovom
podnožju na izvoru Svetinji podignuta je devedesetih godina kapela
posvećena Svetoj Petki.
Manastirski kompleks se sastoji od crkve sa zvonikom, trpezarije, tri
konaka i pomoćnih zgrada elipsasto opasanih visokim kamenim zidom. Jedini
ulaz je na južnoj strani.
U crkvi se nalaze tri sloja živopisa. Za prvi se još ne zna kada je
nastao. Drugi je naslikan krajem 14. veka a treći početkom 17. veka. Tek
1981. godine otkriveni su veliki delovi najstarijih zidnih slika od kojih
se izdvaja kompozicija strašnog suda sa predstavom Hrista, Bogorodice,
svetog Jovana Krstitelja i dva bela anđela.
Ikonostas u crkvi ima posebnu vrednost.
Izdvaja se monumentalni duborezni krst sa oslikanim raspećem iz kraja
XVI veka. Radio ga je ikonopisac Andrija Rajčević i to za daleko veću
crkvu pa je prilikom postavljanja morao da se skrati sa donje strane.
U 18. veku u manastirskim konacima radila je jedna od najstarijih
škola u Srbiji.
U manastiru se nalazi i čudotvorna ikona presvete Bogorodice i grob
arhimandrita Vasilija na kome se isceljuju umobolni.
Manastir ima i zlatan krst poklon kneza Miloša u spomen na
Svetoandrejsku skupštinu 1858. godine i nekoliko vrednih rukopisa jer je
tu nekada bila prepisivačka radionica sa bibliotekom.
Sa spoljne manastirskih zidina je nedavno postavljena bista
Šumadijskog episkopa Save pored obnovljene česme.
Manastirska slava je Preobraženje Gospodnje (19 avgust). Manastir je
aktivan i o njemu brinu monahinje.
Do manastira se stiže iz sela Stragari koje je na putu Kragujevac -
Topola preko Šatornje
Tekst priredio Nenad
Glišić korišćenjem različitih izvora na Internetu..
